Intensieve begeleiding
In 2023 ontstond het idee om écht overtuigde boeren een bijzondere mogelijkheid te bieden: Intensieve begeleiding door Dietmar Näser zelf, op zes geselecteerde percelen gedurende het groeiseizoen.
Met Intensief begeleiding krijg je Dietmar 2 volledige dagen fysiek op jouw boerderij, in het voorjaar en het najaar. Tussendoor is er zes keer twee uur online overleg ingepland om de geselecteerde percelen jaarrond te volgen. In het voorjaar wordt de strategie voor het jaar bepaald, in de online overleggen is de mogelijkheid om te rapporteren en bij te sturen, om aan het eind van het seizoen de voorbereidingen te treffen voor het jaar erop.
Ervaringsdeskundigen aan het woord
Eelco van Putten
Gillis Klompe
Edwin Tijs
Wat ons drijft?
Het vertrouwen dat regeneratieve landbouw de oplossing brengt voor een gezonde, duurzame en economisch rendabele agrarische sector. We geloven dat verandering begint met een goed gesprek, luisteren naar elkaars ervaringen en samen zoeken naar wat werkt. Dat lukt enkel met open, eerlijk en transparant persoonlijk contact. Of je nu op het punt staat te beginnen met regeneratieve landbouw of er al actief mee bezig bent, graag komen we met je in contact.
Eelco van Putten
Regio: Goeree-Overflakkee
Bedrijfstype: Akkerbouw en groenteteelt
Start Bij de Oorsprong: 2023
Hoe werkte je met jouw bedrijf vóórdat je met Bij de Oorsprong van start ging?
“Ik werkte gangbaar, zoals ik dat van mijn vader geleerd heb en zoals adviseurs mij dat vanuit de bemestingsleer aanreikten. Maar er verandert veel in de maatschappij. Ik wil marktconform produceren én leveren voor een duurzame toekomst. Het moet economisch blijven kloppen en daar ligt voor de akkerbouw nog wel een uitdaging.”
Waarom koos je voor Bij de Oorsprong?
“Ik heb meerdere adviseurs op bezoek gehad, maar dat bleef vaak vaag en ongrijpbaar. Het boek van Dietmar was juist praktisch en toepasbaar voor een boer. Herkenbaar, met oplossingsrichtingen. Je moet het zelf doen, maar het geeft wel een stevige ondersteuning in de richting.”
Wat veranderde er in je manier van kijken?
“Door de cursus ben ik kritisch gaan kijken naar bodem en teeltwijze. Vanuit een andere benadering begrijp je beter waarom dingen anders moeten dan je gewend bent. Met de Intensieve Begeleiding krijg ik daar steeds meer beeld bij: hoe werkt dat dan in de praktijk?”
Hoe was de intensieve begeleiding?
“De praktijkdagen zijn het meest leerzaam. Maar zodra Dietmar weg is, moet je alles uitvoerbaar maken. Daar zijn de online sessies heel waardevol voor. Je krijgt kennis aangereikt en die moet je omzetten in actie, opvolging en controle. Continu evalueren, aanpassen en doen. Ik was gewend om vanaf een briefje te strooien en te spuiten, dit is echt een totaal andere manier van werken. Het laatste stuk van de implementatie is best een uitdaging.”
Wat is er concreet veranderd op jouw bedrijf?
“Groenbemesters de winter door krijgen is nieuw voor mij. En dan ook nog zonder Roundup onderwerken, dat is een uitdaging. We ontwikkelen hierin en het kan nog beter, maar dat is precies het leren. Onze visie is dat wanneer we dit onder de knie krijgen, de input van chemie omlaag kan: minder kunstmest én gewasbescherming.”
Wat betekent dit voor de toekomst van jouw bedrijf?
“Door deze weg te bewandelen voldoen we aan wet- en regelgeving, maar vooral aan de behoefte om gewassen te verbouwen met een lagere input. Dat maakt het bedrijf weerbaarder richting toekomst, inhoudelijk én economisch.”
Hoe ervaar je de samenwerking met Bij de Oorsprong en Dietmar?
“Ik waardeer de manier van werken. Dietmar heeft respect voor ieders werkwijze en tempo en denkt praktisch mee. Bij de Oorsprong is daarin een goede partner.”
Voor wie is dit traject geschikt?
“Voor boeren die bezig zijn met bodemverbetering en dat zouden eigenlijk alle boeren moeten zijn.”
Gillis Klompe
Naam boer: Gillis Klompe
Type bedrijf / teelten: Akkerbouw
Regio: Zeeland
Jaar gestart met Bij de Oorsprong: 2020
Hoe werkte je met jouw bedrijf vóórdat je met Bij de Oorsprong van start ging?
“We waren al gestart met niet-kerende grondbewerking. Dat werkte op zich, maar we vonden het te langzaam gaan. We zagen bodemgebonden ziekten en plagen en wisten dat er meer mogelijk moest zijn. NKG gaf verbetering, maar te traag en te kwetsbaar. We zochten naar een systeem dat sneller richting bodemgezondheid zou gaan.”
Waarom koos je voor Bij de Oorsprong?
“We hadden al een tijdje de wens, maar wisten niet waar we moesten zijn. Toen kwamen we toevallig BDO tegen. In 2020 hebben we de cursus gevolgd en dat was echt een eye-opener. Het gaf richting én herkenning. Inmiddels zijn er meer partijen actief met regeneratie, maar wij zijn door de jaren heen al veel verder ontwikkeld in dit systeem dankzij de samenwerking met BDO.”
Wat veranderde er in je manier van kijken?
“Door de combinatie van theorie en praktijk ga je anders kijken naar bodem, plant en bemesting. We ontdekten dat we soms beter iets weg konden laten dan toevoegen en dat de plant dan beter ontwikkelde. Dat zette ons aan het denken. Vanaf dat moment zijn we steeds verder die kant op gegaan.”
Hoe was de Intensieve begeleiding?
“Het IB-traject is echt intensief. Je gaat dieper de praktijk in, waar theorie soms weerbarstig blijkt. Voorbereiding en interpretatie worden steeds belangrijker en je leert sneller wat werkt en wat niet. Natuurlijk gaat er wel eens iets mis, maar dat zijn juist leermomenten. De kennisuitwisseling met andere boeren is enorm waardevol, hierdoor leer je sneller en breder.”
Wat is er concreet veranderd op jouw bedrijf?
“In bodembeheer zijn we meer groenbemesters gaan gebruiken en houden we akkers langer groen. Dat heeft duidelijk een positief effect op het koolstofgehalte in de bodem. Qua teelt zien we meer weerbaarheid: slakken zijn zo goed als verdwenen, ritnaalden bijna niet meer en de plantgezondheid is beter. Inputs verschuiven van chemie naar biologie. Financieel is dat nog niet voordeliger, eerder duurder, ook omdat de markt deze meerwaarde nog niet beloont.”
Wat betekent dit voor de toekomst van jouw bedrijf?
“Technisch en teeltkundig ben ik overtuigd dat dit een oplossing is voor weerbare systemen. Maar marktprijzen zijn grillig en marges staan onder druk. Op korte termijn stijgen de kosten. De lange termijn vraagt dat de markt en samenleving deze meerwaarde gaan erkennen, anders blijft het bedrijfseconomisch lastig.”
Hoe ervaar je de samenwerking met Bij de Oorsprong en Dietmar?
“Positieve samenwerking. Veel kennis, goed inspelen op problemen en uitdagingen. Wat in de cursus niet voorbij komt, pakken we in de begeleiding op maat samen op. De groep werkt hierbij extra versterkend.”
Voor wie is dit traject geschikt?
“Geschikt voor boeren die openstaan voor anders denken en werken. Je moet bereid zijn te switchen van ‘bemesten’ naar ‘voeden’ en van chemie naar biologie. Als je snel resultaat verwacht, moet je hier niet aan beginnen. Het gaat om plant- én bodembiologie, en om stofwisseling op elkaar af te stemmen.”
Edwin Tijs
Regio: Salland
Type bedrijf / teelten / dieren: Varkenshouderij
Jaar gestart met Bij de Oorsprong: 2022
Hoe werkte je met jouw bedrijf vóórdat je met Bij de Oorsprong van start ging?
“Al zo’n twaalf jaar geleden raakte ik via een studieclubavond met vitalisers en micro-organismen in aanraking. Dat zijn we in het voer gaan gebruiken en later kwam Bokashi erbij. In het begin viel het tegen, totdat ik een artikel las over hoe Bokashi écht gemaakt moet worden. Toen kwam Ger langs en zijn we met Jansen Wijhe serieus Bokashi gaan maken. Dat gaf direct een verschil in productkwaliteit en verwerking. Vanuit daar is het langzaam doorgegroeid richting regeneratief. Er was geen ‘grote aanleiding’, maar ik had de mogelijkheden: eigen grond, mest, geen ontsmetting maar probiotica. Na de cursus viel het kwartje omdat ik de link zag tussen plant-bodem-dier. Veel van de standaard werkwijze is reactief (onkruid bestrijden, ploegen, corrigeren). Ik wilde naar gezondheid als vertrekpunt. Daarna zijn we stap voor stap gaan opbouwen: compostthee, Flächenrotte, groenbemesters, Bokashi, Rotary Hoe en bekalking. De bodemmonsters laten nu zien dat de balans terugkomt: tekorten aanvullen, overschotten afbouwen.”
Waarom koos je voor Bij de Oorsprong?
“BDO heeft een compleet concept. Niet alleen theorie, maar ook praktische oplossingen en stappen die uitvoerbaar zijn. Dat geeft richting zonder dat je het zelf maar moet uitzoeken. Dat spreekt me aan: langzaam bouwen aan effect én begrijpelijk waarom.”
Wat veranderde er in je manier van kijken?
“De grootste verandering was om na het graan meteen een divers groenbemestermengsel te zaaien. Dat hield de bodem actief. Het was kurkdroog, maar met 20 mm regen stond er tóch een mooi gewas. Dat liet me zien wat diversiteit kan doen. Je ziet veel gebeuren, maar dan is goede begeleiding belangrijk om richting te houden.”
Hoe was de Intensieve Begeleiding?
“Het mooiste is de kennisoverdracht. Dietmar analyseert problemen en denkt praktisch mee. Hij kijkt naar verhoudingen in plaats van losse details en geeft advies dat klopt binnen het geheel. Motiverend om samen de percelen door te lopen.”
Wat was spannend?
“Of de investeringen het waard waren. De eerste stap kost geld terwijl je het einde nog niet ziet. Het duurste apparaat bleek uiteindelijk het waardevolst.”
Wat leverde het op in de praktijk?
“Je gaat de bodem zien veranderen. Langzaam, maar overtuigend. En omdat Dietmar niet verkoopt, maar adviseert, voelt het eerlijk. Haagwinde is bijvoorbeeld veel minder dominant en ritnaalden worden door schimmels beheerst. Het geeft vertrouwen dat we de goede kant op gaan.”
Wat is er concreet veranderd op jouw bedrijf?
“We werken veel diverser in groenbemesters, meer biologie, meer monitoren en minder reactief ingrijpen. In de bodem zie ik meer leven en een betere structuur. In de dieren herken ik dezelfde logica: gezondheid bouw je op.”
Wat betekent dit voor de toekomst van jouw bedrijf?
“Ziekteproblematiek wordt beter beheersbaar en we bouwen aan een systeem dat droogte én nattigheid beter aankan. Dat geeft meer weerbaarheid richting toekomst.”
Hoe ervaar je de samenwerking met Bij de Oorsprong en Dietmar?
“Andere begeleiding is er eigenlijk niet op deze manier. De sector zit vol kennisgaten en kijkt vooral achteruit. Hier heb je mensen nodig die vooruit kijken. Dat maakt het verschil.”
Voor wie is dit traject geschikt?
“Je moet bereid zijn te veranderen. Als je voor zekerheid gaat, past dit niet. Er is veel te ontdekken en weinig vastgeroest. Je moet kunnen zoeken tussen wat de natuur kan en wat jij wilt. Het maakt niet uit welk label je hebt; het gaat om mindset.”